schooluitval voorkomen thuiszitters

Het aantal thuiszitters was in schooljaar 2022/23 weer groter geworden ten opzichte van voorgaande jaren. Had die schooluitval voorkomen kunnen worden? In sommige gevallen wel denk ik.

Thuiszitters

Het gaat nu om bijna 14000 leerlingen waarvan ruim 5500 nu niet zijn ingeschreven in een onderwijsinstelling en ook geen vrijstelling heeft. Dat worden de absolute thuiszitters genoemd. Terecht dat dit in het nieuws komt, maar het werkelijke cijfer ligt veel hoger volgens verschillende zorgorganisaties. Het punt is dat het niet duidelijk is wanneer een leerling precies thuiszitter is. Er is geen duidelijke definitie. Volgens Ingrado, de vereniging voor leerplichtambtenaren, is een leerling die meer dan 4 weken thuiszit een thuiszitter. Deze leerlingen zijn door scholen gemakkelijk in kaart te brengen.

Aangepaste roosters

Veel leerlingen hebben een aangepast programma omdat het hen niet lukt om volgens het normale lesrooster naar school te gaan. Verschillenden van hen zullen minder dan 50% van de lessen volgen. Deze leerlingen zijn moeilijker in kaart te brengen en het is niet fijn om deze leerlingen thuiszitters te noemen. Scholen, ouders en de leerling doen er immers alles aan om volledig schooluitval te voorkomen. Maar deze leerlingen zijn in mijn ogen ook thuiszitters. Zolang het ouders en leerlingen veel moeite kost om de aangepaste programma’s voor elkaar te krijgen zijn deze leerlingen uitzonderingen en bijzonder. Zodra het op een school gemakkelijk is en er complete programma’s klaarliggen, dan kan dit vallen onder ‘Passend onderwijs’ lijkt mij.

Ook al doen leerlingen wat beter voor hen is, het is nog geen passend onderwijs zolang het niet binnen de muren van een school kan plaatsvinden.

Hoe kunnen we schooluitval voorkomen

Leerlingen die niet naar school kunnen zijn vaak leerlingen die er moeite mee hebben om in drukke gangen te lopen, ze raken overprikkeld van veel leerlingen in een klaslokaal. Ze raken moedeloos van onduidelijkheden in het lesrooster of van vaagheden in de schoolorganisatie. Deze leerlingen gaan liever niet mee met schooluitjes en andere dingen die normaal zijn voor de extraverte medemens. Bij hoogbegaafde leerlingen en leerlingen met autisme komt het ook voor dat de lessen te langzaam gaan. Omdat ze gemotiveerd zijn om te werken zijn ze eerder klaar met de stof. Omdat ze anders bedraad zijn begrijpen ze de medeleerlingen niet altijd. Ik moet hierbij denken aan het boekje ‘Haas gaat undercover‘, geschreven door een leerling.

Kenniscentrum Hoogbegaafdheid heeft een mooi boekje geschreven over hoe je schooluitval voorkomen kunt. Op hun site staan verschillende onderwerpen beschreven die schooltrauma en schooluitval kunnen helpen voorkomen. Leerlingen en hun ouders komen er vaak op de basisschool al achter dat het onderwijs niet bij hen past. Dan is het tijd om op te treden in een doorgaande lijn richting het voortgezet onderwijs.

Schooluitval voorkomen lukt alleen als je de leerling vanaf de basisschool serieus neemt en de begeleiding, schoolwerk en schoolomgeving geeft die hij nodig heeft. En dan gedacht vanuit het kind: wat heeft deze jongen nodig om zich te ontwikkelen. In mijn ogen gaat welbevinden voor het leren uit, ik weet dat er mensen zijn die daar anders over denken. Ik schreef daar een klein blogje over. Leerlingen die zich gezien voelen en ruimte krijgen om zichzelf te zijn, programma’s dienend laten zijn aan de inhoud ipv andersom, het onderwijs de leerling laten volgen, dat helpt allemaal om thuiszitten te voorkomen.

Hoopgevend voor thuiszitters

De situatie van thuiszitters is erg vervelend voor de leerlingen zelf. De meesten willen graag leren en eigenlijk ook het liefste naar een school. Voor de gezinnen is dit ook erg zwaar. Omdat kinderen veel thuis zijn moeten ouders soms zelfs stoppen met hun werk.
De discussie over leerrecht in plaats van leerplicht is denk ik hoopvol voor thuiszitters. Ook het schrijven van de onderwijsminister bevat een hoopvolle zin: Ook maakt de regeling het mogelijk voor leerkrachten om les te geven aan leerlingen op een zorglocatie. Daarmee wordt een heleboel meer mogelijk voor leerlingen met autisme en/of hoogbegaafdheid.

Voor veel van de leerlingen die prikkelgevoelig zijn of vanwege andere redenen een afkeer van school hebben ontwikkeld kan een zorgboerderij met onderwijs een goed alternatief zijn. Werken aan persoonlijke doelen, tot rust komen, sterke vaardigheden uitbouwen, leren samenwerken en op het eigen tempo werken aan schooltaken.
Het kan, we moeten het alleen willen. En er is niet eens zoveel voor nodig.

Meer info

Gerelateerde berichten

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *